تبلیغات
استاره سو(فرهنگ وهنر مازندران)

مجموعه مقالات «تبرستان نامه»به چاپ رسید.

شنبه 13 فروردین 1390 07:01 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،


 


این مجموعه شامل 9مقاله از هشت پژوهشگر با موضوعات تاریخ وباستان شناسی،مرمت آثار باستانی وفرهنگ باستانی مازندران است.«تبرستان نامه» در مؤسسه پژوهش های تاریخ وفرهنگ مازندران تدوین وارائه شده است. این کتاب توسط نشر رسانش ومهرنوش به چاپ رسیده است.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 20 فروردین 1390 02:55 ب.ظ

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (2)

سه شنبه 8 شهریور 1390 03:06 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی 

آموزه‏های سیاسی در متن مرزبان نامه

شاهزاده تبرستانی در اثر خود با به کار گرفتن سمبولیسم، دیدگاه‏های سیاسی خود را از زبان حیوانات بی‏زبان، بیان کرده است. این اثر در دوره اسلامی تدوین یافته و از همین‏رو، از دو میراث ایرانی و اسلامی بخوبی و در حد کافی، بهره گرفته است. در برخی از جاها، نویسنده به آیات قرآنی و روایات نبوی استشهاد می‏کند و در جاهایی نیز به داستانها و سخنان پادشاهان و حکیمان باستانی ایران توجه دارد. اما توجه به این نکته نیز لازم است که مرزبان‏نامه اثری ادبی است و نباید انتظار داشت که مباحث طرح شده در آن منطقی تنظیم شده باشد؛ چرا که ادبیات ویژگیهای خود رادارد و از روشهای استقرا و قیاس منطقی پیروی نمی‏کند. در ادبیات و بطور کلی در آثار هنری، نویسنده حرف خود را از طریق ارائه تمثیل، تشبیه و نمادسازی به مخاطب منتقل می‏کند و همین مسأله، بررسی محتوایی آثار ادبی را مشکل می‏سازد. در این اثر نیز چنین مشکلی وجود دارد؛ به عنوان نمونه فیلسوفی که در بیشتر عرصه‏های فلسفی نظریه‏پردازی می‏کند، ابتدا مباحث مربوط به معرفت‏شناسی، سپس جهان‏بینی و در ادامه دیدگاه‏های اجتماعی و سیاسی خود را، که بر نظریات وی در عرصه‏های معرفتی و جهان‏شناختی مبتنی است، طرح می‏کند. در حالی که در این اثر، مباحث مربوط به جهان‏بینی در باب سوم طرح می‏شود، جا داشت این بحث در اول کتاب طرح گردد تا مبنای نگرش مؤلف به سیاست مشخص گردد.


 

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (1

جمعه 4 شهریور 1390 12:15 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی

چکیده :

مرزبان نامه از جمله آثار ادبی است که در آن سیاست به گونه‏ای سمبلیک و از زبان حیوانات مطرح می‏شود. نابسامانی سیاسی حاکم بر دوره حیات نویسنده در این اثر انعکاس یافته است. جنگ و درگیری و کشمکش بر سر تصاحب قدرت، ویژگی اصلی این دوران به شمار می‏رود. در این مقطع تاریخی در ایران، سامان سیاسی پیشین و آیین مشروعیت‏بخش آن (زرتشتی) از هم فروپاشیده اما هنوز سامان سیاسی جدید (اسلامی) استقرار نیافته است. از اینرو قواعد بازی سیاسی نامشخص است و نفع شخصی تنها انگیزه و هدف تلاشهای سیاسی و نظامی بازیگران عرصه عمومی را تشکیل می‏دهد. در چنین اوضاعی، اسپهبدزاده تبرستانی می‏کوشد با یادآوری اصول مملکتداری و آیین شهریاری در ایران باستان، حاکمان و امیران را به رعایت اصول صلح و دوستی و پرهیز از فزونخواهی دعوت، و کارگزاران آنها را به صداقت، راستگویی، وفاداری و همکاری با یکدیگر ترغیب کند.

این نوشته، پس از مقدمه کوتاهی با معرفی اثر مورد بررسی، پدیدآورنده و بازنگارنده آن شروع می‏شود. سپس اوضاع سیاسی و اجتماعی دوره حیات نویسنده (تبرستان در قرن چهارم و پنجم) به صورت مختصر معرفی، و در آخر محتوای کتاب از نظر سیاسی بررسی می‏شود.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مرزبان نامه ، مرزبان بن رستم ،
آخرین ویرایش: جمعه 4 شهریور 1390 12:34 ب.ظ

مسکین، شاعری با تفکر غنایی؟

پنجشنبه 9 تیر 1390 02:04 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

محمد رضا نشایی مقدم/کارشناس ارشد زبان وادبیات فارسی


چکیده

شعر غنایی به «حسنِ» شاعر مربوط می‌شود، بنابراین طیف وسیعی از معانی و مضامین شاعرانه را به خود اختصاص می‌دهد. موضوعاتی كه در ادب فارسی حوزه شعر غنایی را تشكیل می‌دهند از عشق و جوانی، تا پیری و مرگ، غم و شادی و ...، تقریباً تمام موضوعات رایج است به جز حماسه و شعر تعلیمی. حتی داستان‌های منظوم ادب فارسی، هم در مقوله شعر غنایی قرار می‌گیرند.در شعر فارسی نیز، شعر غنایی از قدمت و سابقه‌ای طولانی برخوردار است و از همان آغاز شعر تا به امروز نمونه‌های بسیار زیبا و عالی از این نوع ادبی بر تارك ادبیات پارسی می‌درخشد  منظومه‌های عاشقانه فارسی مانند ویس و رامین، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و ... از آثار درخشان شعر فارسی در این حوزه هستند امروزه شعر غنایی علاوه بر غزل، در غزل مثنوی، شعر سپید، نیمایی یا شعر نو، سروده می‌شود.

«میرزا محمد تقی مسکین ساروی» از شاعران قرن سیزدهم هجری است که در کار مکتب داری بنام و شاعری غزل سرا با تفکراتی نزدیک به شاخصه های ادبیات غنایی بوده است. بر این اساس تلاش ما در این مقاله بررسی چند عنصر از عناصر غنایی در غزلیات این شاعر است.

واژگان کلیدی: مسکین ساروی، ادب غنایی،مفاهیم تغزل،غزل




ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: شاعران مازندران ، تاریخ ادبیات مازندران ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 9 تیر 1390 02:57 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

چراغعلی اعظمی سنگسری 


حدود دودانگه که در جنوب چهاردانگه قرار گرفته و فریم نیز جزیی‏ از آن است عبارت است از:بلوک«یانسر»از چهاردانگه در شمال،کوه‏ «دیوتنگه»(یا گیوتنگه)که تا دهکده«نودروار»دامغان امتداد آن است‏ در مشرق،کوه«بشم»در شمال شهمیرزاد(از توابع سمنان)در جنوب و «شاه در کوه»که آن را از سوادکوه جدا می کند در مغرب.

  


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تاریخ مازندران ، تاریخ ساری ، تاریخ باوندیان ، پریم ،
آخرین ویرایش: جمعه 20 خرداد 1390 05:17 ب.ظ

نخستین مدارس جدید شهر ساری

جمعه 19 فروردین 1390 10:16 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،



علی اكبر عنایتی / كارشناس ارشد تاریخ


نخستین مدرسه ی جدید شهر ساری در سال 1323 ق / 1284 خورشیدی توسط جمعی از سیاسیون ساروی تأسیس شد. این مدرسه در سال بعد با پشتیبانی لطفعلی خان میرپنجه ی سالار مكرم (سردار جلیل) سالاریه خوانده شد. مدرسه ی سالاریه با 70 نفر دانش آموز آغازبه كار كرد. این مدرسه دارای سه كلاس ابتدایی، سطحی یا فارسی و علمی بود. دانش آموزان در كلاس ابتدایی ؛ خواندن و نوشتن، در كلاس سطحی یا فارسی؛ تاریخ، جغرافیا، حساب، سیاق و تعلیم خط، در كلاس علمی؛ صرف و نحو و ترجمه ی قرآن و زبان های خارجی(فرانسه و روسی) را می آموختند. مدیریت مدرسه و تعلیم درس عربی برعهده ی میرزاابواقاسم گروسی بود. دیگر معلمان مدرسه عبارت بودند از: میرزا سلیمان خان (حشمت ناظم ) معلم حساب و تاریخ و ناظم مدرسه، میرزا فروغ الله رشتی معلم زبان روسی و سیاق، میرزا احسان الله خان معلم زبان فرانسه، آقا سیدمحمد معلم ابتدایی و علی بهروزی. پس از شش ماه میرزا حسن خان علی آبادی تحصیل كرده ی آلمان مدیریت مدرسه را برعهده گرفت. در زمان مدیریت او تعداد شاگردان مدرسه به حدود دویست نفر رسید. اما با فشارهای مخالفان مشروطه و برخی از مردم شهر، لطفعلی خان(سردار جلیل) از حمایت مالی مدرسه دست برداشت. در نتیجه مدرسه ی ساری تعطیل شد.





ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:41 ب.ظ

فریم‏ پایگاه اسپهدان باوندی کجاست؟(1)

جمعه 19 فروردین 1390 08:19 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

چراغعلی اعظمی سنگسری

پروفسور George.C.Miles رئیس موزهء انجمن سکه‏ شناسی‏ آمریکا در مقاله‏ ای که تحت‏ عنوان«مسکوکات باوندیان‏ تبرستان»در کتاب«ایران و اسلام»در سال 1971 منتشر نموده نوشته است:پریم یافریم نام ضرابخانه‏ ای‏ که در سکه‏های ذیل از آن یاد شده دژی بوده است در کوههای‏ قارن در دامنه‏های شمالی دماوند در جنوب آمل.جای این دژ که‏ پایگاه و خزانه ی شاهزادگان‏ باوندی بوده بدرستی معلوم‏ نیست.

پاول چاسانوا معتقد بود که این دژ همان فیروزکوه است‏ که در راه تهران به ساری واقع است و نظر خود را با شیوایی و بتفصیل نگاشته است،اما این عقیده را باید شواهد باستانشناسی تأیید نماید.

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: پریم ، اسپهبدان باوندی ،
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:41 ب.ظ

دروازه های قدیم شهر ساری

جمعه 19 فروردین 1390 06:34 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،


علی اکبر عنایتی/کارشناس ارشد تاریخ

 

ساری شهری ست کهن که در گذشته های نه چندان دور،دروازه هایی داشته که مورخان وسیاحان از آنها در نوشته هاشان یاد کرده اند.اینک تنها دروازه بابل(بارفروش قدیم)نامش برسر زبانهاست.


 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تاریخ مازندران ، ساری ،
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:41 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

 حسین میرجعفری/ استاد تاریخ دانشگاه اصفهان

یکی دیگر از انگیزه‏ها و علت‏های یورش تیمور به مازندران را در بهانه مذهبی وی می‏توان جست‏وجو کرد.مسلم است که مانند بسیاری از پادشاهان دیگر برای تیمور نیز دین، دستاویزی بود برای رسیدن به مقاصد و هدفهای سیاسی خود.تظاهر او به خدا و خداپرستی و اظهار اعتقاد به دین اسلام و احترام به علما و فقها و زهاد و سادات امری است که زبانزد مورخان عهد تمیوری است.او بعضی از فتوحات خود را عنوان«غزو»می‏داد تا در شمار غازیان اسلام درآید(22/ص 68).در نظر تیمور سادات مرعشی به لحاظ مذهبی مشروعیتی نداشتند.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:40 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: هنرمازندران ،


 

فصلنامه علمی-پژوهشی «استاره سو»پیش شماره دوم با 12مقاله علمی با موضوعات فرهنگ وهنر ومشاهیر مازندران  منتشر شد.این فصلنامه از سوی واحد پژوهش حوزه هنری مازندران وبه سردبیری سیدرحیم موسوی ساروی منتشر می شود.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: استاره سو ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 9 تیر 1390 03:50 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

 حسین میرجعفری/ استاد تاریخ دانشگاه اصفهان

ملاشیخعلی گیلانی مؤلف تاریخ مازندران در این خصوص می‏نویسد:«اسکندر شیخی بعد از اندک مدتی با امیر تیمور عصیان نمود، سپاه وافر به سرداری امیرزاده رستم بن عمر شیخ بن امیر تیمور در مازندران آمدند.اسکندر با زن و دو پسر صغیر خود چارق پوشیده به جنگل رستمدار در زیّ اختفا به تنکابن آمد.امیرزاده رستم از سید هادی کیا بن امیر کیای ملاطی حاکم تنکابن وی را طلب کرد، وقتی به جست‏وجوی وی پرداختند، زن و پسران او را با تحف و هدایا به امیرزاده رستم فرستاد و حکومت چلاویه در مازندران بدو منقرض شد»(18/ص 53)

کلاویخو سفیر اسپانیا اسکندر شیخی را یکی از سرداران تیمور نام برده که فرماندهی حصار فیروزکوه را به وی سپرد.اما تیمور به بعضی جهات بر وی خشم گرفت و شخصا به دروازه حصار آمد و سی روز گرداگرد حصار را محاصره کرد و سرانجام اسکندر به دست تیمور افتاد(17/ص 179)



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:39 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

 

 حسین میرجعفری/ استاد تاریخ دانشگاه اصفهان

یورشهای امیر تیمور گورکان به مازندران

تیمور قبل از اینکه با مرعشیان برخوردی داشته باشد، دو بار به استرآباد لشکر کشید. اولین بار سال 780 ه.ق بود که وقتی امیر ولی حاکم مازندران از حمله حیرت انگیز تیمور آگاهی یافت، مقربان خود؛امیر حاجی و دیگر نزدیکان را با انواع پیشکش‏ها به‏ نزد پادشاه گورکانی فرستاد.تیمور چون التماس امیر ولی را دید که از در اطاعت و انقیاد در آمده بود، درخواست او را پذیرفت و از آنجا مراجعت کرد.بدین ترتیب امیر ولی با اظهار انقیاد از خشم تیمور در امان ماند و تیمور استرآباد را به امیر ولی بخشید(15/ص 60).پس از مراجعت تیمور، امیر ولی اقدامات محافظتی برای حفظ استرآباد انجام داد و دستور داد دور شهر را خندقی بزرگ کندند و از وسایل گوناگون دیوار بلند ساختند و در بالای این دیوار، سیخ‏ها استوار کردند.تیمور چون از اقدامات امیر ولی آگاهی یافت، با لشکر گران، مرکب از سی‏قشون در سال 876 ه.به طرف استرآباد حرکت کرد.لشکر امیر ولی شکست خوردند و روی به گریز آوردند و بسیاری از سپاهیان وی در هنگام عقب نشینی درون همان چاههایی که کنده بودند، افتادند و مردند.(9)

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تیموریان ،
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:39 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

 

 حسین میرجعفری/ استاد تاریخ دانشگاه اصفهان

چکیده

سرزمین مازندران در اواخر قرن هشتم ه.ق تازه از ظلم و جور حکام و خوانین محلی رهایی پیدا کرده و مردم آن در سلک مریدان سید قوام الدین مرعشی معروف به میر بزرگ در آمده بودند که تعالیم او آمیخته‏ای از اصول نبوی، فقه شیعه دوازده امامی و آیین فتوت بود و به این ترتیب یکرنگی و اتحاد فرزندان سید قوام الدین، زمینه‏ساز دولتی بر اساس قسط و برابری و در جهت بسط عدالت اجتماعی و برداشتن ظلم و ستم و آثار بی‏عدالتی بود که عمر این حکومت چندان دوام نیاورد و مانند دیگر حکومتهای کوچک و بزرگ آن زمان گرفتار یورش امیر تیمور گردید.در آستانه تأسیس دولت مرعشیان در مازندران که شرایط خاص و اوضاع درهم ریخته منطقه، شکل گیری چنین نهضتی را پذیرا بود، سه خاندان مهم؛ آل باوند، کیائیان جلالی و کیائیان چلاوی بر مازندران حکومت می‏کردند که هر کدام بخشی از این ولایت را تحت نفوذ و اختیار خود داشتند.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: جمعه 19 فروردین 1390 10:38 ب.ظ