تبلیغات
استاره سو(فرهنگ وهنر مازندران) - فریم‏ پایگاه اسپهدان باوندی کجاست؟ (2)‏

فریم‏ پایگاه اسپهدان باوندی کجاست؟ (2)‏

جمعه 20 خرداد 1390 04:05 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: تاریخ وتمدن مازندران ،

چراغعلی اعظمی سنگسری 


حدود دودانگه که در جنوب چهاردانگه قرار گرفته و فریم نیز جزیی‏ از آن است عبارت است از:بلوک«یانسر»از چهاردانگه در شمال،کوه‏ «دیوتنگه»(یا گیوتنگه)که تا دهکده«نودروار»دامغان امتداد آن است‏ در مشرق،کوه«بشم»در شمال شهمیرزاد(از توابع سمنان)در جنوب و «شاه در کوه»که آن را از سوادکوه جدا می کند در مغرب.

  

دو دانگه دارای چهار بلوک بشرح زیر بوده است  :

1.پشت‏کوه

2.نهرمان

3.بنافت

4.فریم(گاهی بنافت نیز جزیی از فریم بشمار آمده است).(12)

فریم خود ناحیه وسیعی است از کوه و دشت که حدود پانزده فرسنگ عرض‏ و هیجده فرسنگ طول دارد و دشت آن را«پریم‏صحرا»می گویند.از شمال محدود است به«پرکوه»-«افراچال»-«ورکی»-«گردشی»-«لاک‏تراشان»و شهرستان ساری و از مشرق به«شن‏دره»-«دینه‏سر»و«سیدآباد»چهاردانگه، حد جنوبی آن-«پاجی میانه»و معبر کوهستانی«گونگلی»و«هیکوه»(که‏ ساکنان آن به دلیری مشهور بوده‏اند)و در غرب آن«پیوندر»-«کلیج‏کلا» و بنافت واقع شده و به سوادکوه پایان می یابد.(13)

در محدوه ی فریم دهات معمور و مخروب بسیار است.شهر کوچک فریم که‏ دارای حصاری از آجر و دژی استوار بوده در کنار رودخانه ی اشک از شعب‏ رود تجن قرار داشته و یاقوت حموی آنرا در سال 600 هجری مسکون ذکر کرده است.احتمال میرود که این شهر در زلزله حدود سال 700 هجری‏ ویران شده باشد گرچه هنوز آثاری از آن برجای است.از دهات پرجمعیت‏ سابق فریم مثل«بولا»که دارای سواران مشهور بوده است و«کهنه‏ده»و «کاکلو»امروزه اثری باقی نیست.(14)

از جمله دهات معمور فریم«علی‏آباد»-پیوندر»-«واودره»-«تراوک»- «شن‏دره»-مرگایین»-«رسکتین»«خوش‏رودبار»-«کرچا»و«گندلک» است.(15)

فاصله ناحیه فریم تا شهر سمنان که در جنوب آن واقع است در حدود هشت فرسنگ و مسیر آن به این شرح است:

-از سمنان به سنگسر سه فرسنگ

-از سنگسر به شهمیرزاد یک فرسنگ

-از شهمیرزاد به ده«چاشم»و معبر کوهستانی«زرانگیس»در دامنه کوه‏ مشهور«نیزوا»دو فرسنگ.

-از«زرانگیس»به معبر کوهستانی«گونگلی»و«هیکوه»که حد جنوبی فریم است دو فرسنگ.

نتیجه:

بنابر آنچه که گذشت:

1.می توان قبول کرد که فریم دژی در کوههای مشهور به«قارن»بوده چه‏ «شهریار کوه»که ابن اسفندیار آنرا کوهی واقع در فریم در جنوب ساری و سر راه دامغان به تبرستان ذکر کرده،کوهی از رشته جبال قارن بوده است. (16)

2.ذکر اینکه فریم در دامنه‏های شمالی دماوند و در جنوب آمل بوده‏ است صحیح نیست.بلکه چنانکه دیدیم فریم در دامنه‏های شمالی کوه«نیزوا» و در جنوب ساری بوده است.

3.عقیده ی«پاول چاسانوا»که فریم همان فیروزکوه است که در مسیر تهران به ساری واقع شده صحیح نیست.

4.نظر«مینورسکی»بیشتر به حقیقت نزدیک است زیرا شعبه غربی رود تجن در فریم جاری است.

5.فریم»و«پریم»نوشته ی مستشرقین هر دو درست است اما حرف«ر» مشدد نیست.

  پانوشتها

1- مقاله ی«مسکوکات باوندیان طبرستان»ص 444

2-الف-کتاب مازندران و استرآباد ص 180

ب- معجم الانساب ص 286 و 287

 3-الف-معجم الانساب ص 288 و 289

ب- کتاب مازندران و استرآباد ص 178 و 179

4- کتاب مازندران و استرآباد ص 180

5- مسکوکات باوندیان طبرستان ص 445

6- الف- مسکوکات باوندیان طبرستان ص 451

ب-مقاله ی«درهم های یافت شده در اردکان»ص 220

7-الف-مسکوکات باوندیان طبرستان ص 452-456

ب- طبقات سلاطین اسلام ص 135

8-مسکوکات باوندیان طبرستان ص 458

9- مازندران و استرآباد ص 199 و 223

10- مازندران و استرآباد ص 179 و 223

11- مازندران و استرآباد ص 83 و 84

12-مازندران و استرآباد ص 84

13 -یادداشتهای نگارنده   ی این مقاله

14-مازندران و استرآباد ص 84

15-الف- مازندران و استرآباد ص 84

ب- یادداشتهای نگارندهء این مقاله

16-کتاب مازندران و استرآباد ص 19

  منابع:

1-The Coirage of The Ba^wandids of Tabaristan-Prof.G.C.Miles

2-کتاب مازندران و استرآباد تألیف«هـ.ل.رابینو»ترجمه ی غلامعلی وحید مازندرانی.

3-طبقات سلاطین اسلام تألیف«استانلی لین پول»ترجمه ی عباس اقبال.

4-معجم الانساب و الاسرات الحاکمه فی التاریخ الاسلامی للمستشرق زامباور.

5-Ahoard of Dirhams From Ardekan Helen W.Mitchell,Ashmolean Museum,Oxford(England).

6- نامه مورخ 31 ژوئیه 1966 مرحوم پروفسور سموئیل‏ام.اشترن‏ استاد دانشگاه آکسفورد به نگارنده.

7- یادداشتهای نگارنده از منابع محلی

8-کلکسیون سکه ی نگارنده




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تاریخ مازندران ، تاریخ ساری ، تاریخ باوندیان ، پریم ،
آخرین ویرایش: جمعه 20 خرداد 1390 04:17 ب.ظ