تبلیغات
استاره سو(فرهنگ وهنر مازندران) - مطالب شهریور 1390

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (2)

سه شنبه 8 شهریور 1390 03:06 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی 

آموزه‏های سیاسی در متن مرزبان نامه

شاهزاده تبرستانی در اثر خود با به کار گرفتن سمبولیسم، دیدگاه‏های سیاسی خود را از زبان حیوانات بی‏زبان، بیان کرده است. این اثر در دوره اسلامی تدوین یافته و از همین‏رو، از دو میراث ایرانی و اسلامی بخوبی و در حد کافی، بهره گرفته است. در برخی از جاها، نویسنده به آیات قرآنی و روایات نبوی استشهاد می‏کند و در جاهایی نیز به داستانها و سخنان پادشاهان و حکیمان باستانی ایران توجه دارد. اما توجه به این نکته نیز لازم است که مرزبان‏نامه اثری ادبی است و نباید انتظار داشت که مباحث طرح شده در آن منطقی تنظیم شده باشد؛ چرا که ادبیات ویژگیهای خود رادارد و از روشهای استقرا و قیاس منطقی پیروی نمی‏کند. در ادبیات و بطور کلی در آثار هنری، نویسنده حرف خود را از طریق ارائه تمثیل، تشبیه و نمادسازی به مخاطب منتقل می‏کند و همین مسأله، بررسی محتوایی آثار ادبی را مشکل می‏سازد. در این اثر نیز چنین مشکلی وجود دارد؛ به عنوان نمونه فیلسوفی که در بیشتر عرصه‏های فلسفی نظریه‏پردازی می‏کند، ابتدا مباحث مربوط به معرفت‏شناسی، سپس جهان‏بینی و در ادامه دیدگاه‏های اجتماعی و سیاسی خود را، که بر نظریات وی در عرصه‏های معرفتی و جهان‏شناختی مبتنی است، طرح می‏کند. در حالی که در این اثر، مباحث مربوط به جهان‏بینی در باب سوم طرح می‏شود، جا داشت این بحث در اول کتاب طرح گردد تا مبنای نگرش مؤلف به سیاست مشخص گردد.


 

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (1

جمعه 4 شهریور 1390 12:15 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی

چکیده :

مرزبان نامه از جمله آثار ادبی است که در آن سیاست به گونه‏ای سمبلیک و از زبان حیوانات مطرح می‏شود. نابسامانی سیاسی حاکم بر دوره حیات نویسنده در این اثر انعکاس یافته است. جنگ و درگیری و کشمکش بر سر تصاحب قدرت، ویژگی اصلی این دوران به شمار می‏رود. در این مقطع تاریخی در ایران، سامان سیاسی پیشین و آیین مشروعیت‏بخش آن (زرتشتی) از هم فروپاشیده اما هنوز سامان سیاسی جدید (اسلامی) استقرار نیافته است. از اینرو قواعد بازی سیاسی نامشخص است و نفع شخصی تنها انگیزه و هدف تلاشهای سیاسی و نظامی بازیگران عرصه عمومی را تشکیل می‏دهد. در چنین اوضاعی، اسپهبدزاده تبرستانی می‏کوشد با یادآوری اصول مملکتداری و آیین شهریاری در ایران باستان، حاکمان و امیران را به رعایت اصول صلح و دوستی و پرهیز از فزونخواهی دعوت، و کارگزاران آنها را به صداقت، راستگویی، وفاداری و همکاری با یکدیگر ترغیب کند.

این نوشته، پس از مقدمه کوتاهی با معرفی اثر مورد بررسی، پدیدآورنده و بازنگارنده آن شروع می‏شود. سپس اوضاع سیاسی و اجتماعی دوره حیات نویسنده (تبرستان در قرن چهارم و پنجم) به صورت مختصر معرفی، و در آخر محتوای کتاب از نظر سیاسی بررسی می‏شود.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مرزبان نامه ، مرزبان بن رستم ،
آخرین ویرایش: جمعه 4 شهریور 1390 12:34 ب.ظ