تبلیغات
استاره سو(فرهنگ وهنر مازندران) - مطالب فرهنگ و ادبیات تبری

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (2)

سه شنبه 8 شهریور 1390 03:06 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی 

آموزه‏های سیاسی در متن مرزبان نامه

شاهزاده تبرستانی در اثر خود با به کار گرفتن سمبولیسم، دیدگاه‏های سیاسی خود را از زبان حیوانات بی‏زبان، بیان کرده است. این اثر در دوره اسلامی تدوین یافته و از همین‏رو، از دو میراث ایرانی و اسلامی بخوبی و در حد کافی، بهره گرفته است. در برخی از جاها، نویسنده به آیات قرآنی و روایات نبوی استشهاد می‏کند و در جاهایی نیز به داستانها و سخنان پادشاهان و حکیمان باستانی ایران توجه دارد. اما توجه به این نکته نیز لازم است که مرزبان‏نامه اثری ادبی است و نباید انتظار داشت که مباحث طرح شده در آن منطقی تنظیم شده باشد؛ چرا که ادبیات ویژگیهای خود رادارد و از روشهای استقرا و قیاس منطقی پیروی نمی‏کند. در ادبیات و بطور کلی در آثار هنری، نویسنده حرف خود را از طریق ارائه تمثیل، تشبیه و نمادسازی به مخاطب منتقل می‏کند و همین مسأله، بررسی محتوایی آثار ادبی را مشکل می‏سازد. در این اثر نیز چنین مشکلی وجود دارد؛ به عنوان نمونه فیلسوفی که در بیشتر عرصه‏های فلسفی نظریه‏پردازی می‏کند، ابتدا مباحث مربوط به معرفت‏شناسی، سپس جهان‏بینی و در ادامه دیدگاه‏های اجتماعی و سیاسی خود را، که بر نظریات وی در عرصه‏های معرفتی و جهان‏شناختی مبتنی است، طرح می‏کند. در حالی که در این اثر، مباحث مربوط به جهان‏بینی در باب سوم طرح می‏شود، جا داشت این بحث در اول کتاب طرح گردد تا مبنای نگرش مؤلف به سیاست مشخص گردد.


 

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

مروری بر اندیشه های مرزبان بن رستم اسپهبدزاده تبرستانی (1

جمعه 4 شهریور 1390 12:15 ب.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

احمد درستی

چکیده :

مرزبان نامه از جمله آثار ادبی است که در آن سیاست به گونه‏ای سمبلیک و از زبان حیوانات مطرح می‏شود. نابسامانی سیاسی حاکم بر دوره حیات نویسنده در این اثر انعکاس یافته است. جنگ و درگیری و کشمکش بر سر تصاحب قدرت، ویژگی اصلی این دوران به شمار می‏رود. در این مقطع تاریخی در ایران، سامان سیاسی پیشین و آیین مشروعیت‏بخش آن (زرتشتی) از هم فروپاشیده اما هنوز سامان سیاسی جدید (اسلامی) استقرار نیافته است. از اینرو قواعد بازی سیاسی نامشخص است و نفع شخصی تنها انگیزه و هدف تلاشهای سیاسی و نظامی بازیگران عرصه عمومی را تشکیل می‏دهد. در چنین اوضاعی، اسپهبدزاده تبرستانی می‏کوشد با یادآوری اصول مملکتداری و آیین شهریاری در ایران باستان، حاکمان و امیران را به رعایت اصول صلح و دوستی و پرهیز از فزونخواهی دعوت، و کارگزاران آنها را به صداقت، راستگویی، وفاداری و همکاری با یکدیگر ترغیب کند.

این نوشته، پس از مقدمه کوتاهی با معرفی اثر مورد بررسی، پدیدآورنده و بازنگارنده آن شروع می‏شود. سپس اوضاع سیاسی و اجتماعی دوره حیات نویسنده (تبرستان در قرن چهارم و پنجم) به صورت مختصر معرفی، و در آخر محتوای کتاب از نظر سیاسی بررسی می‏شود.



ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مرزبان نامه ، مرزبان بن رستم ،
آخرین ویرایش: جمعه 4 شهریور 1390 12:34 ب.ظ

مسکین، شاعری با تفکر غنایی؟

پنجشنبه 9 تیر 1390 02:04 ق.ظ

نویسنده : سیدرحیم موسوی ساروی
ارسال شده در: فرهنگ و ادبیات تبری ،

محمد رضا نشایی مقدم/کارشناس ارشد زبان وادبیات فارسی


چکیده

شعر غنایی به «حسنِ» شاعر مربوط می‌شود، بنابراین طیف وسیعی از معانی و مضامین شاعرانه را به خود اختصاص می‌دهد. موضوعاتی كه در ادب فارسی حوزه شعر غنایی را تشكیل می‌دهند از عشق و جوانی، تا پیری و مرگ، غم و شادی و ...، تقریباً تمام موضوعات رایج است به جز حماسه و شعر تعلیمی. حتی داستان‌های منظوم ادب فارسی، هم در مقوله شعر غنایی قرار می‌گیرند.در شعر فارسی نیز، شعر غنایی از قدمت و سابقه‌ای طولانی برخوردار است و از همان آغاز شعر تا به امروز نمونه‌های بسیار زیبا و عالی از این نوع ادبی بر تارك ادبیات پارسی می‌درخشد  منظومه‌های عاشقانه فارسی مانند ویس و رامین، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و ... از آثار درخشان شعر فارسی در این حوزه هستند امروزه شعر غنایی علاوه بر غزل، در غزل مثنوی، شعر سپید، نیمایی یا شعر نو، سروده می‌شود.

«میرزا محمد تقی مسکین ساروی» از شاعران قرن سیزدهم هجری است که در کار مکتب داری بنام و شاعری غزل سرا با تفکراتی نزدیک به شاخصه های ادبیات غنایی بوده است. بر این اساس تلاش ما در این مقاله بررسی چند عنصر از عناصر غنایی در غزلیات این شاعر است.

واژگان کلیدی: مسکین ساروی، ادب غنایی،مفاهیم تغزل،غزل




ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: شاعران مازندران ، تاریخ ادبیات مازندران ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 9 تیر 1390 02:57 ق.ظ